برندان ریکرت، مانند بسیاری از رانندگان، گاهی از دستیار صوتی خودرویش (یک فولکس واگن ID4 مدل 2022) برای کارهایی مثل روشن کردن فرمان گرم شونده استفاده میکند. اما از طرفی، از فعال شدن ناگهانی دستیار در میانه مکالماتش کلافه میشود. او میگوید: «دستیار مرا حواسپرتی میکند و میپرسد: “چه میخواهید؟” و من هم مجبورم به آن بگویم: “الان نه، دارم رانندگی میکنم.”»
این تجربه، تجربهی مشترک بسیاری از رانندگان با دستیارهای صوتی خودرو است. اشتباهات مکرر، نیاز به نگاه کردن به جاده برای اصلاح دستورات اشتباه، یا دریافت مسیریابی به آدرس درست اما در شهر اشتباه، از جمله مشکلات رایج هستند.
حال خودروسازان نسل جدیدی از دستیارهای هوش مصنوعی قدرتمندتر را برای خودروها ارائه میدهند، اما هنوز مشخص نیست که آیا رانندگان حاضرند به فناوریای که سالهاست آنها را ناامید کرده است، اعتماد کنند یا خیر. کاتلین ریزک، مدیر ارشد JD Power که بر روی تجربه کاربری نرمافزارها نظارت میکند، میگوید: «مصرفکنندگان از دستیارهای صوتی خودرو راضی نیستند و بسیاری از آنها از استفاده از آن دست کشیدهاند. این سیستمهای جدید هوش مصنوعی مولد میتوانند عالی باشند، اما خودروسازان باید مصرفکنندگانی را که پشت کرده اند، به سوی خود بازگردانند.»
ایده اصلی، ارتقای دستیارهای صوتی با افزودن ویژگیهایی از چتجیپیتی و رقبای آن است تا مکالمات طبیعیتر و مفیدتر شده و بتوانند وظایف پیچیدهتر و شخصیسازیشدهتری را انجام دهند. به عنوان مثال، میتوانند در صورت تأخیر راننده برای قرار ملاقات، پیامی ارسال کنند یا حتی با مکالمهای جذاب، راننده را سرگرم کنند. از طرفی، این دستیارهای قدرتمند میتوانند خودروسازان را به دریافت هزینههای ماهانه اضافی از رانندگان برای فعال نگه داشتن سرویس ترغیب کنند.
اما رانندگانی مانند ریکرت نگران دقت این برنامههای هوش مصنوعی مولد هستند که به خاطر تولید اطلاعات نادرست مشهورند. او میگوید: «وقتی از چتجیپیتی و امثال آن استفاده میکنید، همیشه دقیق نیست. گاهی عالی است، اما گاهی هم بیشتر از اینکه مفید باشد، دردسر ایجاد میکند.»
همچنین این دستیارها میتوانند اطلاعات شخصی زیادی از کاربران جمعآوری کنند، که این موضوع چالشی برای صنعت خودرو است که به حفاظت از اطلاعات مصرفکنندگان شهرت ندارد. برخی از خودروسازان مانند فولکسواگن تعهد دادهاند که دستیارهای آیندهی آنها که از چتجیپیتی استفاده میکنند، دادهها را پس از هر مکالمه حذف خواهند کرد.
در نمایشگاه الکترونیک مصرفی (CES) در لاس وگاس، صنعت خودرو تلاش کرد تا مصرفکنندگان بدبین را در مورد ارزش دستیارهای جدید هوش مصنوعی مولد متقاعد کند. سونی و هوندا در خودروی برقی جدید خود (Afeela 1) از یک «نماینده شخصی» با هوش مصنوعی مولد رونمایی کردند که نه تنها به رانندگان اجازه کنترل ویژگیهای خودرو را میدهد، بلکه بدون درخواست، «از مکالمات لذت ببرید و پیشنهاداتی برای فعالیت دریافت کنید». بیامو نیز خودروهایی با نسخهای پیشرفتهتر از الکسای آمازون را به نمایش گذاشت که از یک مدل زبان بزرگ مشابه چتجیپیتی قدرت میگرفت. انویدیا و کوالکام نیز تراشههای جدیدی را برای اجرای برنامههای صوتی هوش مصنوعی مولد و کمک به رانندگی خودکار بدون نیاز به اتصال مداوم به اینترنت ارائه کردند.
یکی از چالشهای صنعت، فراوانی دستیارهای صوتی است. شرکتی به نام Cerence سالهاست که یکی از تامینکنندگان پیشرو دستیارهای صوتی خودرو بوده است. اما در سالهای اخیر، غولهای فناوری مانند آمازون و گوگل وارد این بازار شدهاند و نسخههای ویژهای از دستیارهای صوتی خود را برای خودروها ارائه میدهند. این امر منجر به نصب بیش از یک دستیار صوتی در برخی از خودروها شده است. به عنوان مثال، Polestar 2 هم به دستیار گوگل و هم به الکسای آمازون مجهز است. اگر راننده آیفون خود را با Apple CarPlay متصل کند، سیری نیز به جمع آنها میپیوندد!
ریزک میگوید: «هنگامی که چند دستیار صوتی وجود دارد، مصرفکنندگان سردرگم میشوند و نمیدانند که چه دستوراتی را میتوان با کدام یک انجام داد. این وضعیتی بسیار گیجکننده است.»
هدف تمام دستیارهای هوش مصنوعی مولد، دسترسی آسانتر و شخصیتر به کنترلهای خودرو و افزودن قابلیتهای جدید مانند انجام چند درخواست همزمان است.
اودو هایبر، معاون ارشد هوش مصنوعی در Cerence میگوید: «دستیارهای صوتی در گذشته بیشتر برای افراد فنی طراحی شده بودند و همه تمایل یا توانایی تعامل با سیستمها را نداشتند. اما با سیستمهای جدید هوش مصنوعی مولد، کاربران میتوانند به طور عادی صحبت کنند و به طور مستقیم نتیجه مورد نظر خود را بخواهند.» او میافزاید: «من فقط هدفم را به سیستم میگویم و بقیهی کارها توسط سیستم انجام میشود. نیازی به تجزیه کار به وظایف جزئی نیست.»
یک نمونهی پرسوجو که Cerence میخواهد دستیار ChatGPT خود در نهایت به آن پاسخ دهد، این است: «آیا وقت دارم در راه جلسه به استارباکس سر بزنم؟» پاسخ به این پرسش نیازمند دسترسی دستیار به برنامهی زمانی راننده، مسیر، مکان کافههای نزدیک و شرایط ترافیک است.
سیستم همچنین میتواند چندین پرسوجو را همزمان بپذیرد، مانند پیدا کردن مسیر به رستورانی خاص و یافتن ایستگاه شارژ خودروهای برقی در نزدیکی آن. Cerence از فناوری ChatGPT مایکروسافت (از طریق همکاری مایکروسافت با OpenAI) استفاده میکند. همچنین در حال توسعه مدلهای زبان بزرگ خود به همراه انویدیا است. Cerence بیش از هر شرکت دیگری دادههای مربوط به تعاملات صوتی رانندگان در خودروها را در اختیار دارد و از این دادهها برای شخصیسازی مدلهای خود برای محیط خودرو استفاده میکند.
حتی با وجود شک و تردید ریکرت در مورد هوش مصنوعی در خودروها، او برخی از سناریوها را تصور میکند که میتواند او را متقاعد کند، مانند اینکه وقتی به رستورانی برای شام میرسد، بتواند به خودرویش بگوید که چند ساعت بعد گرم شود. در حال حاضر، او برای پیشگرم کردن خودرو مجبور است از یک برنامه تلفن همراه استفاده کند. او میگوید: «این فوقالعاده خواهد بود که دیگر نیازی به انجام دستی آن نباشد. فقط بگویید و سیستم بقیه کارها را انجام میدهد.»