افزایش چشمگیر صادرات بنزین و گازوئیل هند به بالاترین سطح چند سال اخیر، ناشی از افزایش ظرفیت پالایش نفت خام و افزایش میزان ترکیب اتانول در بنزین داخلی است که منجر به آزادسازی حجم قابل توجهی سوخت برای بازارهای خارجی شده است. این خبر را بازرگانان و تحلیلگران بازار انرژی تایید کردهاند.
پالایشگاههای هند که حدود یک سوم نفت خام مورد نیاز خود را از روسیه تامین میکنند، با افزایش فعالیتهای پالایشی و هدایت مازاد تولید به خارج از کشور، نقش قابل توجهی در این افزایش صادرات ایفا میکنند. انتظار میرود این افزایش صادرات به تامین تقاضای نفت کوره اروپا در فصل زمستان کمک کرده و حاشیه سود پالایشگاههای هندی را بهبود بخشد. این افزایش صادرات در پی تحریمهای اعمال شده توسط اروپا و ایالات متحده علیه روسیه در فوریه ۲۰۲۲ به دنبال حمله به اوکراین و در حالی صورت میگیرد که هند با خرید نفت خام ارزان قیمت از روسیه، خود را به عنوان تامین کننده سوخت به بازارهای جهانی مطرح کرده است.
ایالات متحده هند را به کسب سود از واردات نفت خام ارزان قیمت از روسیه و فروش مجدد فرآوردههای نفتی با قیمت بالاتر متهم کرده است؛ اما هند مدعی است که خریدهای آن ثبات بازار را تضمین کردهاند.
بر اساس گزارش شرکت مشاورهای وود مککنزی، پیشبینی میشود امسال میزان پالایش نفت خام هند بین ۱۳۰,۰۰۰ تا ۱۶۰,۰۰۰ بشکه در روز افزایش یابد و به حدود ۵.۵۱ میلیون بشکه در روز برسد. صادرات بنزین نیز به رقم بیسابقه حدود ۴۰۰,۰۰۰ بشکه در روز خواهد رسید.
یک منبع آگاه در صنعت پالایش هند که به دلیل سیاستهای شرکت ترجیح داد نامش فاش نشود، اظهار داشت که کاهش تقاضای داخلی در فصل مونسون و کاهش تعمیرات برنامهریزی شده در پالایشگاهها از عوامل اصلی افزایش صادرات هستند. پریتی مهتا، تحلیلگر وود مککنزی، افزایش ترکیب اتانول در بنزین داخلی را یکی از عوامل مهم در رشد صادرات بنزین دانست.
هند، دومین واردکننده و مصرفکننده بزرگ نفت خام جهان، امسال میزان ترکیب اتانول در بنزین را از ۱۲ درصد در سال ۲۰۲۳ به ۲۰ درصد افزایش داده است. شرکتهای بزرگ پالایشی مانند رلیانس اینداستریز و مانگالور ریفاینری اند پتروکمیکالز، با هدف بهرهبرداری از حاشیه سود بالای بنزین در بازار آسیا، که از ابتدای سال تاکنون ۵۱ درصد افزایش یافته و به حدود ۱۱ تا ۱۲ دلار در هر بشکه رسیده است، صادرات خود را افزایش دادهاند.
تحلیلگران پیشبینی میکنند صادرات گازوئیل هند نیز امسال به بالاترین سطح چهار سال گذشته خود برسد و بیشتر این حجم به اروپا برای تامین تقاضای زمستانی ارسال شود. انتظار میرود در سه ماهه چهارم سال، به دلیل تعمیرات اساسی پالایشگاهها در اروپا و خاورمیانه، عرضه جهانی گازوئیل کاهش یابد. وود مککنزی صادرات گازوئیل هند را در سال ۲۰۲۵ بین ۶۱۰,۰۰۰ تا ۶۳۰,۰۰۰ بشکه در روز و کلر ۵۶۰,۰۰۰ بشکه در روز پیشبینی میکند.
این افزایش صادرات هند در حالی صورت میگیرد که طبق گزارش شرکت مشاورهای انرژی اسپکتس، به دلیل تعمیرات برنامهریزی شده در چند پالایشگاه آرامکو، صادرات عربستان سعودی در ماههای اکتبر و نوامبر حدود ۳۰۰,۰۰۰ بشکه در روز کاهش یافته و به حدود ۴۰۰,۰۰۰ بشکه در روز خواهد رسید.
در اواخر ماه اوت، رلیانس اینداستریز حدود ۲ میلیون بشکه گازوئیل را با استفاده از کشتی بسیار بزرگ حامل نفت خام آتکوس به اروپا ارسال کرد. این اقدام غیرمعمول برای جابجایی حجمهای بیشتر انجام شده است، چراکه معمولا محمولههای گازوئیل با تانکرهای کوچکتر حمل میشوند.
اتحادیه اروپا در هجدهمین بسته تحریمی خود علیه روسیه در ماه ژوئیه اعلام کرد که پس از دوره انتقالی شش ماهه، واردات فرآوردههای نفتی تولید شده از نفت خام روسیه را متوقف خواهد کرد. این معافیت همچنان برای واردات از نروژ، بریتانیا، ایالات متحده، کانادا و سوئیس اعمال خواهد شد. این تحولات نشان دهندهی تغییر قابل توجهی در الگوی تجارت جهانی سوخت و نقش رو به رشد هند در بازار جهانی است.